• Liedeke Veninga

Smederij Felix gaat verhuizen

HAARLEM De vreemdste klus ooit deed smid Ron Felix in het zwembad van sauna Van Egmond. "Ik had mijn zwembroek niet bij me en stond in mijn blote kont op een ladder om een zonnewijzer op te hangen". De zesde generatie in de persoon van Ron Felix neemt na ruim veertig jaar afscheid, de zevende in de persoon van Martin Felix, de zoon van neef Frans, neemt het stokje over. Tegelijk met Rons afscheid wordt na bijna tweehonderd jaar ook de vertrouwde plek aan de Wagenweg verlaten. Frans en Martin zetten de smederij voort aan de Jan Tademaweg 35 in de Waarderpolder.

Willem Brand

Ron Felix: "We zijn ingehaald door de stad. Omdat de smederij op zand is gebouwd en de bebouwing steeds dichterbij is gekomen, is het bedrijf hier niet meer toekomstbestendig. Het is hier ook een soort inloophuis. Qua efficiency kun je op een ruimere plek en met nieuwe machines makkelijker je brood verdienen".

Het begon allemaal in 1828 als knecht Johan Felix de dochter van smid Frans Dhersigny trouwt en de smederij overneemt. Ron Felix: "In de buurt waren buitenplaatsen, mijn overgrootvader maakte banden en assen voor koetsen. Later toen de bloembollenteelt kwam, werd er tuingereedschap gemaakt. De corebusiness verschuift per generatie. Mijn vader heeft nog zijn gasdiploma gehaald om gashaarden te verkopen".

In de jaren zeventig kwam het restauratiewerk op. Ron Felix: "Mijn vader Tinus en zijn broer Jan hadden veel werk in Amsterdam, in kerken zoals de ombouw van glas-in-lood ramen en lantaarns. Voor de burgemeesterswoning aan de Herengracht hebben ze het stoephek nog gerestaureerd. Dat was één van de eerste klussen waarbij ik meeging". In 1978 ging de zaak bijna failliet. Felix had een grote restauratie van de Oranjerie op landgoed Elswout gedaan, maar de aannemer betaalde niet.

Ron leerde al doende het vak van zijn vader. Hij herinnert zich gehengen (grote scharnieren) voor het Frans Hals Museum om de luiken op te hangen. Dezelfde klus werd ook gedaan voor de winkeltjes onder Bavo. Ook werd er veel hekwerk voor de hofjes gedaan, zoals het grote hek van het Hofje van Oorschot. Dat gaat zo. Het hek wordt losgekoppeld en naar de smederij gebracht. Daar wordt het eerst schoongestraald. Dan worden de weggeroeste delen weggehaald, erna nieuwe delen gesmeed, zoals krullen en letters. Die worden met klinknagels teruggebracht. Tot slot wordt het hek geschilderd en teruggehangen. De smederij maakte in de hofjes ook muurankers, lantaarns en zwengels van pompen. Ron Felix: "In het Teylers Hofje heb ik nog de gebeeldhouwde timpaan met trekstangen aan de dakspanten vastgezet. Ik liep toen met mijn lasapparaat in de goot. Hoogtevrees? Jazeker! De remedie, niet denken, maar doen".

Momenteel is er veel vraag naar meubels. Ron Felix: "Particulieren willen speciaal maatwerk, dat is ook onze kracht. We maken tafelframes van staal en frames van vierkante buizen voor kasten. Maar we doen ook de stalen omlijsting en bewegende delen van ramen en deuren". Ron Felix (63) stapt uit de vennootschap, maar zal zeker nog wat klussen blijven doen.

Door zijn relatie met kunstenaar Liedeke Veninga is de kunstenaar in hem al een tijd terug ontwaakt. Hij is weg van Gaudi en Jugendstil en zal in de toekomst zeker doorgaan met vrij smeedwerk. Hij vindt het spannend om de combinatie met glas, hout en keramiek te zoeken. De gekste klus die hij weigerde, waren vleeshaken voor ‘een gozer met tatoeages’. Maar tafels, stoelen, lantaarns of dakornamenten, Ron blijft het ijzer smeden wanneer het heet is.