• Joost Verhagen

Roep om verandering van softdrugsbeleid

HAARLEM Het Nederlandse gedoogbeleid ten aanzien van cannabis is failliet en Nederland is al lang geen internationale voorloper meer als het op softdrugs aankomt. Hoe moet de wetgever hier mee om gaan? Deze vragen stonden vorige wweek centraal bij een debat in de Pletterij. Vooral de eeuwige strijd om de achterdeur blijkt een terugkerend thema.

Onderzoekster Nicole Maalsté leidde de avond in. Ze wees er in haar betoog vooral op dat ingrijpen in de bestaande markt ongewenste effecten kan hebben. Ze wees als voorbeeld op de in Zuid Nederland ingevoerde wietpas. ,,Dat had als gevolg dat mensen massaal weg bleven uit de coffeeshops. Bijna de helft van de mensen die met regelmaat een coffeeshop bezoekt, haalt ook wel eens cannabis bij een illegale dealer. Die overstap is dus niet zo groot. Strengere regelgeving kan daardoor tot gevolg hebben dat men naar de illegale markt gaat", aldus Maalsté. Het afzwakken van de illegale markt ten faveure van de coffeeshops, zorgt er volgens haar meteen voor dat jongeren minder makkelijk aan softdrugs kunnen komen. Ze pleitte er voor om in een gereguleerde situatie de kweek over te laten aan de coffeeshops. De ondernemer weet namelijk immers het best welke softdrugs de klant graag wilt. De kweek zou dan door individuele shophouders of coöperaties kunnen worden gedaan.

Oud-burgemeester Bernt Schneiders leidde het debat. Hij heeft als voorzitter van de bestuurlijke VNG-werkgroep cannabisbeleid veel te maken met discussies rondom softdrugs. Volgens hem is er onder het vorige kabinet een stagnatie geweest in het debat, omdat er vooral vanuit morele en ethische beweegredenen werd gedebatteerd. Volgens de Haarlemse coffeeshophouder Nol van Schaik komt regulering eigenlijk te laat, en is de stap te klein. Van Schaik voelt veel voor een gezamenlijke kwekerij in de voormalige koepelgevangenis. Hij kreeg daarin bijval van Dimitri Breeuwer van consumentenorganisatie Canawijzer. ,,Ik wil weten wat ik gebruik. Bij 23 van de 25 coffeeshops zitten er schadelijke toevoegingen in de producten''. Een gereguleerde kwekerij zou toezicht op het eindproduct kunnen verbeteren. Volgens Nicole Maalsté zou het in dat geval zelfs niet ondenkbaar zijn als telers die momenteel in het illegale circuit zitten een gerechtelijk pardon zouden krijgen om vervolgens in een gereguleerde kwekerij aan de slag te gaan als ZZP'er. In Canada zijn er volgens haar zelfs illegale wiettelers uit Nederland ingevlogen toen experimenten met legale teelt mislukten. Het is namelijk van belang dat de telers kennis hebben van de plant en de markt, zodat er een product verbouwd kan worden wat de klant wil. In Nederland zouden vergelijkbare problemen kunnen optreden als de gereguleerde teelt gaat worden gedaan door aangestelde ambtenaren.

Haarlem heeft altijd een voorloperspositie gehad ten opzichte van softdrugs. Schneiders vertelde kort over de totstandkoming van het Haarlemse keurmerk voor coffeeshops, waardoor ondernemers minder snel last krijgen van juridische sancties en in ruil daarvoor veel aandacht schenken aan de Nederlandse regelgeving omtrent softdrugs. Daardoor zijn volgens Schneiders conflicten en overlastsituaties flink afgenomen. Haarlem heeft zich aangemeld om mee te doen aan een landelijk experiment, waaraan tien steden mogen meedoen. In deze steden zullen coffeeshops worden bevoorraad met legaal verbouwde cannabis, geteeld door een bedrijf dat door de landelijke overheid wordt aangesteld.