• Onno Hulshof

Officieuze aftrap van Coornhertjaar

HAARLEM Natuurlijk vond de aftrap van het Coornhertjaar dinsdag 27 maart plaats in de Hoofdwacht. In de kelder ervan had de humanist, schrijver, theoloog, filosoof en drukker immers een boekdrukkerij. De stichting Coornhertjaar Haarlem 2018 vond het tijd worden dat een van de grootse denkers uit de vergetelheid komt.

Willem Brand

Volgens het driemanschap Wim Cerutti, Maria van Vlijmen en Peter van Wingerden is Dirck Volckertszoon Coornhert (1522-1590) in Haarlem onterecht een grote onbekende. Daarom namen de drie, die elkaar niet toevallig kennen van de Historische Vereniging Haerlem, in 2017 het initiatief tot een Stichting Coornhertjaar 2018. Cerutti: ,,Hoewel Coornhert de laatste twee jaar van zijn leven in Gouda heeft gewoond, is die stad veel actiever geweest dan Haarlem waar hij bijna veertig jaar heeft gewoond. Gedenktekens of beelden ontbreken, tentoonstellingen zijn nooit gehouden. Wachten tot zijn 500ste geboortejaar wilden wij niet. Er is al veel te lang gewacht. We beginnen slechts met het inhalen van een flinke achterstand".

Kampioen verdraagzaamheid wordt hij genoemd. Coornhert was behalve adviseur van Willem van Oranje een onvermoeibaar strijder voor vrijheid van denken, van meningsuiting, van drukpers en godsdienst. Cerutti: ,,Het klimaat van toen was intoleranter dan nu. Wat Coornhert zegt is dat je pas een rechtvaardige samenleving krijgt als je ieder mens als gelijkwaardig beschouwt en behandelt. Coornhert die jurist was, bestreed ook het machtsmisbruik van de kerk. Hij werd zowel door de katholieken en calvinisten gehaat". Dat hij internationaal niet zo bekend is als Spinoza, komt omdat hij in het Nederlands schreef. Cerutti: ,,Calvijn heeft een boek van hem in het Latijn laten vertalen om daarna flink van leer te trekken. Frans Hals mag dan beroemder zijn, hij was 'slechts' een schilder. Coornhert was een homo universalis met hele mooie ideeën". In 1947 beijverde rector Leendert van Dis zich ervoor om een Haarlems Lyceum naar de grote humanist te noemen.

Marjorie Vroom van de Vereniging Haerlem, die in de jaren vijftig op die school zat, herinnert zich dat zij in de klas zat met allerlei dochters en zonen van dominees.

In een gratis te verkrijgen brochure is te lezen dat er drie tentoonstellingen, vier lezingen, een avond met kunst en muziek uit de tijd van Coornhert en stadswandelingen plaatsvinden. Bijzonder is dat in de kelder van de Hoofdwacht een drukkerij is ingericht. Bezoekers kunnen vanaf 14 april zelf teksten van Coornhert drukken. In de Hoofdwacht heeft Joost Pollmann cartoons geselecteerd die Coornherts denkbeelden verbeelden. Zelf heeft Coornhert driehonderd prenten gemaakt. Een selectie van zijn werk is te zien in de Janskerk. De mini-catalogus erover is gratis.

Ook spelen andere instellingen in op het Coornhertjaar. Germain Creyghton, conrector van het Coornhert Lyceum, vertelt dat er op school een Academia is opgericht. Er zullen dit jaar vier lezingen worden gehouden. Een ander initiatief is van de Jonge Muggen van de Vereniging Haerlem die een webquest heeft gemaakt. Voorzitter Guy Rocourt: ,,We hebben gesproken teksten gemaakt waarop Coornhert, zijn vrouw, zijn moeder maar ook tijdgenoten als Willem van Oranje en Alva zich voorstellen, vertellen wat ze deden en zich over hem uitspreken. Aan de hand daarvan wordt leerlingen gevraagd een krantenartikel te schrijven".

Voor meer informatie over het programma kan men terecht op coorhertjaarhaarlem2018.nl