• Jurriaan Hoefsmit

Haarlem voorziet in eenzame uitvaart

HAARLEM Haarlem is een bijzonder initiatief rijker: de Eenzame Uitvaart. Speciaal bedoeld voor mensen die overlijden zonder nabestaanden of geld achter te laten. Zo krijgen zij toch de laatste eer bewezen bij hun begrafenis.

Ieder jaar zijn er in Haarlem gemiddeld zes tot tien mensen die in eenzaamheid sterven en zonder bijzijn van familie, vrienden of kennissen begraven worden. Aart Mak, voormalig radiopastor van Stichting Kerk zonder Grenzen, trekt zich hun lot erg aan. "In een aantal steden zoals bijvoorbeeld Amsterdam bestaat de Eenzame Uitvaart al veel langer. Een respectvol initiatief waarbij mensen die zonder geld of nabestaanden overlijden een waardig afscheid krijgen. Dat zette mij aan het denken."

Aart - net twee maanden met pensioen – ging voor zijn werk regelmatig langs bij Stem in de Stad, een aanloopcentrum voor dak- en thuislozen. Daar kwam ook het idee voor de Haarlemse Eenzame Uitvaart voor het eerst ter sprake met collega-pastors. "Zo is het balletje gaan rollen," vertelt Ernst van Voorst, die binnen de gemeente verantwoordelijk is voor de Wet op de Lijkbezorging. "We zijn al wel bekend met het regelen van begrafenissen van dak- en thuislozen. Toch zijn deze uitvaarten vaak niet eenzaam. Het netwerk van een dak-of thuisloze is nog best groot en een afscheid is daarom meestal behoorlijk drukbezocht. Een paar keer per jaar komt het voor dat mensen na hun overlijden kind nog kraai hebben. Mensen die bijvoorbeeld al langere tijd dood in hun huis liggen en niet gemist worden. Voor die mensen wilde Aart en collega's iets extra's doen."

Het idee werd omarmd en in de maanden erna vormde zich een team van verschillende betrokken partijen en kwam er een visie op papier. Op 19 september leidde dit uiteindelijk tot de ondertekening van de overeenkomst Eenzame Uitvaart door de gemeente Haarlem, begraafplaats Haarlem, Stichting Kerk zonder Grenzen/MomenTaal, Stem in de Stad en Uitvaart Centrum Haarlem. Aart: "Een prachtig gebaar dat laat zien dat Haarlem een sociale gemeente is. Geen enkel mens, hoe berooid of eenzaam ook bij overlijden, staat er nu meer alleen voor."

Wat de uitvaart zeker enig cachet geeft, is dat alle betrokken partijen samen de laatste eer bewijzen met een gedicht of een passend verhaal. Aart: "Er is contact met een aantal stadsdichters, die zich om beurten verdiepen in de overledene. Zo ontstaat er een eerbewijs via proza of poëzie, die tijdens de ceremonie wordt voorgedragen. Een mooi teken van beschaving. Daar zijn we als gemeente Haarlem heel trots op!"