• De herdenkingsbijeenkomst gaat van start in de Bavokerk.

    Willem Brand
  • Willem Brand
  • Willem Brand

'Laten we nooit vergeten'

HAARLEM In de Bavokerk stond burgemeester Jos Wienen zaterdag 4 mei voorafgaand aan de Dodenherdenking lang stil bij het lot van de joodse burgers tijdens WOII. De herdenkingsdienst werd opgeluisterd door mooie samenzang van het Haarlems Mannenkoor Zang en Vriendschap met de alt-mezzo Petra Ehrismann.

,,715 joodse Haarlemmers kwamen om door geweld of in de kampen, één van de zwartste bladzijden uit onze geschiedenis. Dat aangrijpende verhaal moet steeds opnieuw worden verteld. Laten we mensen niet apart zetten, niet als minder beschouwen. Laten we nooit vergeten, laten we herdenken", zo beëindigde burgemeester Jos Wienen zijn indrukwekkende toespraak in de Bavokerk. Erna volgde de stille tocht naar de Dreef.

Ook bij het monument op de Westergracht was de belangstelling voor de herdenking groot. Op de Bavoschool er tegenover moesten zich in augustus 1942 650 joodse Haarlemmers melden. Dat deden er maar 149. De Duitsers, ontevreden over dat aantal, pakten nog dertig joodse Haarlemmers op. Die 179 mensen behoorden tot de eerste groep die naar Westerbork werd gedeporteerd.


Vanuit diezelfde Bavoschool werd op 25 oktober 1944 de foute NSB-politieman Fake Krist die op de Westergracht woonde, neergeschoten. Het verzet wist dat hij op het punt stond een aantal verzetsmensen te arresteren. Als represaille voor zijn dood werden tien mannen op de Westergracht geëxecuteerd. Die tien namen werden vlak voor de twee minuten stilte voorgelezen. Op tien stenen rondom het standbeeld van de 'Treurende vrouw' staan hun namen.

De 94-jarige Jan Banning, aanwezig in de Bavokerk, was zestien toen de oorlog uitbrak. Toen hij zich in 1943 in Amsterdam voor de Arbeitseinsatz moest melden, kreeg hij van het verzet een tip. 'Op het station zette een Duitse beambte achter mijn naam een kruisje. Ik liep langs de trein die mij naar Duitsland moest brengen naar een trein die op het hetzelfde spoor stond en naar Haarlem ging! Daar aangekomen heb ik de bus naar Amsterdam genomen. Ze hebben me niet echt gemist. Onderweg sprongen jongens soms van de trein.'

Ook op diverse andere locaties in Haarlem was een bijeenkomst voor Dodenherdenking, onder andere op de Dreef en de Jan Gijzenkade. In de ochtend werd een krans gelegd op de Eerebegraafplaats in Overveen.