• Archief

Boekenmiddag in Teylers Museum

HAARLEM In het Teylers Museum vindt zondag 15 september een boekenmiddag plaats. Alexander Reeuwijk gaat om 14.00 uur in gesprek met drie gasten: Jan Wim Buisman vertelt over 'Onweer. Een kleine cultuurgeschiedenis 1752-1830', Reinder Storm spreekt over cartografie naar aanleiding van het boek 'De geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten', dat hij mede samenstelde en conservator Michiel Plomp beschrijft hoe de tentoonstelling 'Jong in de 19e eeuw' tot stand is gekomen. 

Entree voor Teylers Ontmoet bedraagt 8 euro (incl. koffie/thee in de pauze) in de voorverkoop, op de dag zelf 10 euro. Kaarten zijn verkrijgbaar in de Athenaeum Boekhandel aan de Gedempte Oude Gracht 70 in Haarlem en online via de website van Teylers Museum. Op 15 september is de zaal vanaf 13.30 uur open, het programma duurt tot ongeveer 16.00 uur. Het museum zelf is op deze dag gratis toegankelijk in verband met de Open Monumentendagen.

In Onweer. Een kleine cultuurgeschiedenis 1752 – 1830 schetst Jan Wim Buisman hoe de uitvinding van de bliksemafleider door Benjamin Franklin in 1752 verandering bracht in de manier waarop men aankeek tegen het onweer, in wetenschappelijk, religieus en artistiek opzicht. De religie van verlichte mensen werd niet zozeer door angst als wel door vreugde bepaald. En ook de natuur werd minder dan voorheen als een bedreiging ervaren. Maar als je niet meer bang hoefde te zijn voor het onweer, kon je er onbekommerd mee gaan spelen. Dat deden dichters, schilders en musici dan ook naar hartenlust. Nimmer heeft in de westerse cultuur zo'n uitgebreide esthetisering van het onweer plaatsgevonden als op het einde van de achttiende en aan het begin van de negentiende eeuw: de Verlichting maakte plaats voor de Romantiek.

De geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten vertelt de geschiedenis van Nederland aan de hand van honderd bijzondere historische kaarten. Aan bod komen politieke omwentelingen en bestuurlijke ontwikkelingen, maar ook bijzondere gebouwen en steden, de voormalige overzeese gebiedsdelen en het eeuwige gevecht van de Nederlanders met water. Natuurlijk gaat dit boek ook over de cartografie zelf: befaamde kaartenmakers als Ortelius, Mercator en Blaeu komen aan bod, evenals P.R. Bos, de geestelijke vader van de befaamde Bosatlas. Het boek toont bovendien de grote rijkdom aan soorten kaarten.

In de publicatie bij de tentoonstelling Jong in de 19e eeuw wordt getoond hoe de opkomst van nieuwe ideeën over opvoeding en onderwijs, kinderrechten, buitenspeelplaatsen en de eerste vaccinaties onze kijk op kinderen radicaal veranderde. Mede door Jean-Jacques Rousseau's boek Emile, of Over de opvoeding (1762) veranderden de ideeën over opvoeden en opgroeien snel. Het was niet meer vanzelfsprekend dat kinderen zo snel mogelijk moesten gaan werken, ze kregen tijd en ruimte voor hun eigen ontwikkeling. Jong in de 19e eeuw toont de mooiste kinderportretten en genretaferelen, van romantisch tot impressionistisch en vroeg-modern. Aan de hand van maatschappelijke thema's belichten de auteurs genoemde veranderingen rond kinderen, kunst en maatschappij.