• Raymond Borghardt

Honderd jaar gezondheidszorg bij de GGD

HAARLEM Maandag 17 september werd door de GGD Kennemerland het symposium 'Een reis door de tijd' gehouden. Hierbij werd stilgestaan bij 100 jaar publieke gezondheidszorg. Het onderwerp infectieziektebestrijding werd extra belicht, op dit moment een actueel thema gezien de onlangs gestarte vaccinatiecampagne tegen Meningokokkenziekte.

Raymond Borghardt

In honderd jaar is er veel veranderd op het gebied van medische zorg. De GGD heeft een belangrijke rol in de zorgketen. Naast de bekende vaccinatieprogramma’s doet de GGD ook veel aan voorlichting, preventie en zorg. Saskia van Egmond werkt al 15 jaar als sociaal verpleegkundige voor de GGD. ,,Naast het maken van beleid ben ik ook werkzaam in de wijk en kom bij veel mensen thuis. Dit kan zijn om voorlichting te geven maar ook bij het helpen van de juiste toediening van medicatie bijvoorbeeld antibiotica bij tuberculosepatiënten”.

Antibiotica is een van de middelen welke worden toegediend wanneer er sprake is van een infectie. Marjolein Somers is als clustermanager crisisbeheersing ook nauw betrokken bij de bestrijding. ,,100 Jaar geleden was bij de behandeling van infectieziektes de aanpak vooral gericht op rust, reinheid, regelmaat en goede voeding. De aanleg van riool en schoon drinkwater, begin vorige eeuw, hebben bijgedragen aan een betere hygiëne met als gevolg een betere gezondheid. De komst van antibiotica gevolgd door uitgebreide vaccinatieprogramma’s hebben ook bijgedragen aan een afname van veel (infectie)ziektes. Ondanks al deze ontwikkelingen is er eind vorige eeuw nog een nieuwe infectieziekte ontstaan: Aids. Wereldwijd, ook in Nederland, zijn er veel mensen ziek geworden en ook overleden. Door onderzoek, voorlichting en nieuwe medicatie is er in landen als Nederland alleen nog sprake van een chronische ziekte.

De gezondheidszorg in Nederland is van een goed niveau. De integrale aanpak, het monitoren en voorlichting dragen hieraan bij. Saskia: ,,Wanneer iemand bij de huisarts komt en een besmettelijke ziekte heeft welke een bedreiging zou kunnen worden voor de volksgezondheid dan wordt de GGD geïnformeerd. Dit geldt ook voor plekken waar veel reizigers Nederland binnentreden zoals Schiphol. Door deze aanpak blijft het beheersbaar en is de kans op een epidemie gering”.

De laatste jaren is er echter wel een maatschappelijke verschuiving gaande. ,,Door het rijksvaccinatieprogramma zie je dat sommige ziektes nagenoeg verdwenen zijn. Veel mensen beseffen niet dat dit het vaccinatieprogramma hier een grote bijdrage aan heeft geleverd. Tegenwoordig stellen meer mensen zich de vraag of vaccinatie echt nodig is. We zijn immers toch niet ziek. Voorheen werd het advies van medici gewoon overgenomen. Op sociale media zijn er echter regelmatig discussies waar wordt gewezen op bijvoorbeeld alleen de vermeende bijwerkingen, veelal zonder wetenschappelijke onderbouwing. Regelmatig wordt vergeten waarvoor een vaccinatie werkelijk is”.

De GGD staat voor een grote uitdaging op het gebied van preventie. Hoe blijft iedereen betrokken bij het hoognodige voorkomen van infectieziektes. Marjolein: ,,Het gaat zelfs om ethiek. Iedereen heeft zelfbeschikkingsrecht en is dus vrij om zichzelf wel of niet te laten vaccineren. Maar hoe ga je om met iemand die niet is gevaccineerd, ziek wordt en daardoor andere mensen kan besmetten. Uiteraard wordt iemand geholpen maar het wordt een steeds actueler thema”.

Een andere bijkomstigheid is dat de behandeling van sommige ziektes moeilijker gaat worden. Dit heeft te maken met de resistentie voor antibiotica waardoor deze niet meer goed werken. Het aantal resistente bacteriën blijft toenemen maar dit is niet het geval voor de soorten antibiotica.

De GGD en netwerkpartners blijven zich ook in de toekomst inzetten voor een gezonde maatschappij. Enkele thema’s zijn: gezond op reis, gezonde voeding, overgewicht, genoeg bewegen stoppen met roken en depressie. ,,Het informeren en betrekken van alle Nederlanders blijft een enorme klus. Maar essentieel voor een gezonde samenleving waar wij dagelijks met veel energie aan werken”, sluiten Marjolein en Saskia af”.

Wie nog meer over de GGD wil weten is welkom op de opendag, deze wordt georganiseerd op zaterdag 6 oktober