• Sutiah van Netten

Haarlem viert 772-jarig bestaan met Verhalenfestival

HAARLEM In het jaar 1245 kreeg Haarlem stadsrechten van Willem II van Holland. Donderdag 23 november was dat 772 jaar geleden. Om dit feit te vieren, bood het Noord-Hollands Archief zondag 26 november een Verhalenfestival op vijf locaties. Tijdens deze happening kropen vertellers in de huid van historische Haarlemmers, waardoor ze tot leven werden gebracht. Het geheel duurde tot laat in de middag.

In Museum Haarlem (Groot Heiligland 47) vertelde weeshuismoeder Mascha het ontroerende verhaal van de weeskinderen Rein de Groot en Janke Meijer, die echt leefden in het Gereformeerd of Haarlems Burgerweeshuis. De twee portretjes van hun hangen als bewijs aan de muur. Zij gaf de bezoekers een goed beeld van het dagelijks leven in het weeshuis. Dat kenmerkte zich vooral door soberheid, orde en regelmaat.

KLUSSEN De jongens en meisjes van het weeshuis moesten al op jonge leeftijd hard werken. ,,De meisjes kregen zware huishoudelijke klussen te doen'', aldus Mascha. ,,Alles werd toen nog met de hand gedaan, zoals kleding wassen, het linnen strijken en de houten vloeren in de boenwas zetten. De jongens gingen na hun twaalfde jaar in dienst bij bijvoorbeeld een bakker, smid of timmerman om een ambacht te leren. Als ze de leeftijd van achttien bereikten, werden ze namelijk uit het weeshuis geplaatst. Het was toen dus heel erg belangrijk dat de jongens een beroep hadden geleerd om later zelf geld te verdienen.'' Met behulp van de weesmoeder kon de jeugd zich verkleden als weeskinderen. De jonge bezoekers mochten ook even in het antieke houten bedje liggen.

POTTENBAKKER In Archeologisch Museum Haarlem (Grote Markt 18K) vertelde Monique Veelenturf het verhaal van haar nichtje Indy, die er samen met haar klas een bezoek brengt. Binnen beleven zij en vriendinnetje Marieke een spannend avontuur. De twee leren onder meer middeleeuwse spelletjes, waaronder een met een 'snorrenbotje'. En ze maken kennis met pottenbakker Cornelis, die door een ongeluk een biervat over zich heen krijgt en naar het ziekenhuis moet. Het betreft een reconstructie op basis van skeletten die gevonden zijn bij archeologische opgravingen op de Botermarkt in 2012.

Iets verderop, bij de Hoofdwacht (Grote Markt 17), kruipen verhalenvertellers Andrea Roosen en Ingrid Bartels in de huid van respectievelijk sergeant Schouten en stadswacht Derks. Tijdens hun dienst bewaken de twee Boris, de molenaarsknecht die zijn roes ligt uit te slapen. Het gesnurk is de hele tijd op de achtergrond te horen. Schouten en Derks spelen een dubbelrol. Met snor belichaamt het komische duo de historische Haarlemse stadswachten, die vertellen over het werk en historische feiten en leuke weetjes over Haarlem noemen. De snor gaat even naar beneden als ze omschakelen naar het heden.

JANSRIDDER Bij het Noord-Hollands Archief in de Janskerk (Jansstraat 40) vertelt Guy Rocourt het verhaal van Andries, de laatste Jansridder in Haarlem. Andries heeft in zijn leven veel meegemaakt, zoals het Beleg van Haarlem. In 1577 verbOden de protestanten bij terugkeer in de stad geleidelijk het katholieke geloof in het openbaar en ook de Jansridders. Andries besluit alles in zijn dagboek te schrijven, zodat niemand de heldendaden van de Jansridders ooit vergeet.

In de kelders van het stadhuis (Grote Markt 2) zijn nog middeleeuwse gevangenissen te bekijken. Verhalenverteller Marius Bruijn sprak er over het leven in die Haarlemse 'onderwereld'.