• Vrijwilligers van de Stichting Kolksluis Spaarndam hebben alle tijd om de dukdalven in de Kolksluis te vervangen.

    Henk van Ommeren

Beperkingen voor pleziervaart

SPAARNDAM De droogte van de afgelopen maanden heeft ernstige gevolgen voor de scheepvaart. Zo zijn zowel de Kolksluis als de Grote Sluis in Spaarndam afgesloten voor pleziervaart, terwijl de beroepsvaart door de sluizen ook beperkingen kent.

In het hele land heeft men te maken met verzilting, het zouter worden van het oppervlaktewater. De toevoer van zoet water via de rivieren is aanzienlijk minder. Bovendien is het water in ons zoetwaterbassin, het IJsselmeer, behoorlijk gezakt. Dit heeft gevolgen voor de drinkwatervoorziening en de land en tuinbouw in heel Nederland. De omgeving van Haarlem heeft vooral te maken met de toevoer van zoutwater via het Noordzeekanaal. Ieder keer als de sluizen bij IJmuiden opengaan stroomt een grote hoeveelheden water met zout in deze richting. In Spaarndam is er een barrière tegen het zoute water door de sluizen. Om dit achterland optimaal te beschermen heeft Hoogheemraadschap Rijnland op 27 juli besloten dat de Kolksluis niet meer gebruikt mocht worden. Een week later volgde de Grote Sluis voor de pleziervaartuigen. De beroepsvaart mag nog gebruik maken van deze sluis, zij het voor hele korte openingstijden. Voor de pleziervaart betekent dat dat grote afstanden om gevaren moet worden. In Amsterdam is het namelijk nog wel mogelijk om op enkele plaatsen door de sluizen te gaan. Dit komt omdat het zoute water steeds verder verdund wordt door de grote afstand naar de sluizen in IJmuiden. Het lijkt erop dat de afsluiting van de sluizen in Spaarndam nog geruime tijd gaat duren.

Het afsluiten van de Kolksluis heeft ook tot gevolg dat de vrijwilligers van de Stichting Kolksluis Spaarndam de ruimte en de tijd hebben om noodzakelijk onderhoud aan het sluizencomplex uit te voeren. Zo moeten dukdalven vervangen worden. Dit zijn zware palen in het water waaraan de vaartuigen vastgelegd kunnen worden. De Stichting Kolksluis Spaarndam is een initiatief van enkele enthousiaste bewoners uit Spaarndam. Deze wilden de Kolksluis die afgesloten was weer openstellen voor de pleziervaart. Na uitgebreide gesprekken met de eigenaar Hoogheemraadschap Rijnland werd dit in 2009 weer mogelijk. De sluizen zijn sinds die tijd open in de weekenden en op feestdagen. De bediening van de sluis gebeurt door vrijwilligers. Maar liefst 55 vrijwilligers zijn opgeleid om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren. Voorwaarde was wel dat de Stichting het kleine onderhoud zelf zou uitvoeren en financieren. Dat laatste kan uit de opbrengst van de sluisgelden die de passanten moeten betalen. Volgens voorzitter van de Stichting Kolksluis Spaarndam Rik Stapel zal de afsluiting van de Kolksluis nog wel enige tijd duren: "Er zal eerst de nodige hoeveelheid regenwater moeten vallen voordat het oppervlakte water weer voldoende zoet is. Immers elke keer als er bij de Kolksluis geschut wordt komt er een paar ton zout in het water van de Mooi Nel en het Spaarne. Zolang het zoutgehalte in het Noordzeekanaal hier nog te hoog is zal de Kolksluis in ieder geval nog afgesloten blijven."