• Archief

100 Jaar Stadsschouwburg in Museum Haarlem

HAARLEM In het Gasthuis van Museum Haarlem (Groot Heiligland 47) is vanaf zaterdag 8 september een kleine expositie te zien ter ere van het 100-jarig bestaan van de Stadsschouwburg Haarlem. De bezoeker maakt kennis met de geschiedenis van de schouwburg in diverse tijdsperioden en met bijzondere objecten, zoals de anonieme brief van de gulle schenker en de kleding die Erik van Muiswinkel draagt in de allereerste Scrooge-productie van de Stadsschouwburg. De expositie '100 Jaar Stadsschouwburg Haarlem' is een absolute must voor iedereen die van cultuur, theater, stadsgeschiedenis en musea houdt.

Op 2 mei 1914 ontvangt burgemeester jhr. W.B. Sandberg een anonieme brief met een gift – onder voorwaarden – van 250.000 gulden voor de bouw van een nieuwe schouwburg. Niet iedereen is enthousiast, maar met een hartstochtelijk pleidooi wordt de gemeenteraad overtuigd. 'Buiten onze gemeente wordt reeds geglimlacht over de wijze, waarop men in Haarlem over zo'n mooi aanbod dacht. Aan U, Raadsleden, thans de taak te zorgen dat die glimlach niet overgaat in een schaterlach.'

Op 30 september 1918 opent de nieuwe Stadsschouwburg met De Heks van Haarlem en een jaar later heeft de schouwburg een vaste bespelersgroep. Op naar een mooie toekomst.

Het toneelaanbod is in de jaren twintig gevarieerd en kwalitatief goed, maar het aantal bezoekers daalt en de gemeente moet steeds de tekorten aanvullen. Daarom wordt in de jaren dertig de Stadsschouwburg verpacht. De gevolgen van de crisis en Duitse bezetting worden voelbaar.

Na de oorlog gaat het beter met de schouwburg. In september 1945 wordt Concordia de nieuwe vaste bespelersgroep en voorstellingen over de bevrijding en 700 jaar Haarlem doen het erg goed. In de jaren zestig krijgt de Stadsschouwburg weer een eigen huisgezelschap: Toneelgroep Centrum. De bloeiperiode komt tot wasdom met de aanstelling van Peter Lohr als directeur in 1965. De schouwburg gaat samenwerken met het concertgebouw in Haarlem. De programmering is verrassend en eigentijds en nieuw talent breekt door. Herman van Veen, Freek de Jonge en Bram Vermeulen worden in Haarlem ontdekt. Het publiek staat op de stoelen!

Halverwege de jaren tachtig breken roerige tijden aan en volgen de directeuren elkaar snel op. Begin jaren negentig is het Haarlems Toneel als bespeler erg succesvol, maar staat de schouwburg voor een fundamentele keuze: renovatie van de inmiddels verwaarloosde schouwburg of nieuwbouw. In 1998 wordt besloten tot renovatie die in 2003 start.

Op 26 september 2008 wordt de schouwburg feestelijk geopend door – toen nog – prinses Máxima. De nieuwe Stadsschouwburg is een uniek gebouw geworden dat oud en nieuw verenigt met behoud van de oude identiteit. Nieuwe samenwerkingsverbanden worden gezocht om een steeds breder publiek in aanraking te brengen met cultuur. De schouwburg blijft ook na 100 jaar nog steeds een belangrijke rol spelen in de stad.

Openingstijden zijn dinsdag tot en met zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur en zondag en maandag van 12.00 tot 17.00 uur. Voor meer informatie: www.museumhaarlem.nl.