• De Schouwburg in vroeger dagen.

    Collectie Stadsschouwburg Haarlem

100 Jaar cultuur in Haarlem

HAARLEM] In het Gasthuis van Museum Haarlem (Groot Heiligland 47) is momenteel een expositie te zien ter ere van het 100-jarig bestaan van de Stadsschouwburg Haarlem. De bezoeker maakt kennis met de geschiedenis van de schouwburg in diverse tijdsperioden. Het Haarlems Weekblad blikt in het kort terug op de historie van 100 jaar cultuur in Haarlem.

Op 2 mei 1914 ontvangt burgemeester jhr. W.B. Sandberg een anonieme brief met een gift – onder voorwaarden – van 250.000 gulden voor de bouw van een nieuwe schouwburg. Niet iedereen is enthousiast, maar met een hartstochtelijk pleidooi wordt de gemeenteraad overtuigd. ,,Buiten onze gemeente wordt reeds geglimlacht over de wijze, waarop men in Haarlem over zo'n mooi aanbod dacht. Aan U, Raadsleden, thans de taak te zorgen dat die glimlach niet overgaat in een schaterlach". Op 30 september 1918 opent de nieuwe Stadsschouwburg met 'De Heks van Haarlem' en een jaar later heeft de schouwburg een vaste bespelersgroep. Het toneelaanbod is in de jaren twintig gevarieerd en kwalitatief goed, maar het aantal bezoekers daalt en de gemeente moet steeds de tekorten aanvullen. Daarom wordt in de jaren dertig de Stadsschouwburg verpacht. De gevolgen van de crisis en Duitse bezetting worden voelbaar. Na de oorlog gaat het beter met de schouwburg. In september 1945 wordt Concordia de nieuwe vaste bespelersgroep en voorstellingen over de bevrijding en 700 jaar Haarlem doen het erg goed. In de jaren zestig krijgt de Stadsschouwburg weer een eigen huisgezelschap: Toneelgroep Centrum. De bloeiperiode komt tot wasdom met de aanstelling van Peter Lohr als directeur in 1965. De schouwburg gaat samenwerken met het concertgebouw in Haarlem. De programmering is verrassend en eigentijds en nieuw talent breekt door. Herman van Veen, Freek de Jonge en Bram Vermeulen worden in Haarlem ontdekt. Halverwege de jaren tachtig breken roerige tijden aan en volgen de directeuren elkaar snel op. Begin jaren negentig is het Haarlems Toneel als bespeler erg succesvol, maar staat de schouwburg voor een fundamentele keuze: renovatie van de inmiddels verwaarloosde schouwburg of nieuwbouw. In 1998 wordt besloten tot renovatie, die in 2003 start. Op 26 september 2008 wordt de schouwburg feestelijk geopend door – toen nog – prinses Máxima.