• Willem Brand
  • Archief
  • Archief

Reünie eerbetoon aan wijkactievoerder Joop Theel

HAARLEM Joop Theel (1929-2017) was in zijn jeugd een straatschoffie. Later werd hij bouwvakker en verhuisde hij naar Amsterdam. Eind jaren 60 werd voor hem en zijn Mien de Leidsebuurt een thuis. Theel ontwikkelde zich er tot actievoerder pur sang en werd lid van de bloeiende wijkraad, die ten strijde trok tegen de gemeentelijke saneringsplannen.

Begin jaren 90 verhuisden beiden opnieuw, naar Emmen. Maar de Haarlemse contacten bleven. Na zijn overlijden, in september van dit jaar, vatte een groepje lokale vrienden het plan op om ter nagedachtenis een reünie te organiseren. Willeke Spier, Harmen de Bruin, Bert Hartendorf, Jan van Wensveen en Arthur Drost zetten de schouders eronder. Vrijdag 27 oktober kwam dit gezelschap, op Hartendorf na, bijeen in Badhuis Leidsebuurt (Leidseplein 49) om al herinneringen op te halen.

HONGERWINTER Theel was in armoe opgegroeid op de Burgwal. Van Wensveen: ,,Het gezin werd onderhouden door de bedeling. Dat kon je ook aan de kleding zien.'' In de Tweede Wereldoorlog, na de Hongerwinter, sterkte hij aan op een boerderij in het oosten van het land. Na de bevrijding deed hij klusjes voor de Canadezen en verdiende zo sigaretten bij de vleet. Terug in Haarlem verkocht hij die per stuk op straat. Nadat hij door de politie in de kraag gevat was, zette hij voortaan iemand op de uitkijk.

Eind jaren 60 woonde Theel in een caravan op een bouwplaats in de Watergraafsmeer. Goedkoop, want deze bewoner hield voor zijn baas een oogje in het zeil. Met Mien verhuisde hij naar de Haarlemse Brouwersstraat. Na een val van een steiger belandde de pechvogel in de WAO. Maar, dat betekende niet niks ondernemen. De Leidsebuurt moest gesaneerd worden. ,,Samen bezochten we hearings'', aldus Van Wensveen. ,,Joop en ik durfden allebei niet in het openbaar te spreken. Om dat te leren, hielden we in zo'n volle zaal duogesprekken. 'Die meneer daar wil wat zeggen!' Dan wees ik naar Joop, die ergens anders zat. 'Kunt u het nog een keer eenvoudig uitleggen?', zei hij dan.''

OPSTAND ,,De buurt kwam in opstand en Joop was daarbij helemaal op z'n plek. We vroegen niet aan de gemeente, we deden gewoon wat we goed vonden. Na een brand in de Kolkstraat stond een Turks gezin op straat. Joop bracht die mensen 's nachts naar Hotel Raecks. 'De gemeente betaalt', riep hij.'' Van Wensveen vroeg hem om in de wijkraad te komen. Al snel draaide Theel volop mee in het vergadercircus. De Bruin: ,,Hij had een feilloos gevoel voor waar de schoen wrong en stond voor iedereen klaar. Na verloop van tijd kende hij iedereen die ertoe deed, ook wethouders.''

Spier: ,,Bij de wijkraadsverkiezing in 1974 regelde Joop een bakfiets. We brachten zo stembussen rond. Bijna eenderde van de buurt heeft toen gestemd.'' De Bruin: ,,De wijkraad maakte - een uncium - een voorontwerp bestemmingsplan. Geen sanering maar stadsvernieuwing. Dat plan is door de raad overgenomen. Vanuit de opgerichte bewonersvereniging en bouwwinkel werden bewoners geholpen om hun huis te verbeteren. Ze konden voor een redelijke prijs een steiger, betonmolen en kruiwagen huren. Probleem was de opslag. We kraakten toen de leegstaande Zaanlandsche Zilversmederij. Joop regelde zelfs dat de wethouder die officieel kwam openen!''

SUBSIDIE Memorabel is ook, dat de buurt op eigen initiatief ruim 21 miljoen subsidie stadsvernieuwing van het ministerie binnenhaalde. Een actie die boze gezichten bij de gemeente opleverde. Ook bij het voorkomen van de sluiting van het Badhuis in de jaren 80 was Theel betrokken. Drost: ,,Hij bedacht de slogan 'Schoon lijf buiten kijf'. Met een Bonabakje, touw en een electriciteitspijp fabriceerde hij een douche. In de commissie hield hij die voor de neus van de verantwoordelijke wethouder.''

,,De rol van Mien moet niet onderschat worden. Hij was idolaat van haar. In de Brouwersstraat was het de zoete inval. De gesprekken aan de bar in buurtcentrum De Til, na afloop van vergaderingen, konden soms heel lang duren. Dan bleef ik wel eens bij Joop en Mien slapen. Van hem heb ik de fijne kneepjes van het opbouwwerk geleerd. Hij trad ook wel corrigerend op richting jongeren, daarbij hun taal sprekend. Maar Joop had tevens een scala van grappen waarmee hij het ijs brak.''

Vrienden en bekenden van Theel zijn zaterdag 27 januari 2018 tussen 15.00 en 17.00 uur welkom voor een hapje en drankje in Badhuis Leidsebuurt. Meer informatie geeft Arthur Drost (06-12969482).